ว่าด้วยเรื่องของการตื่นเวที สำหรับนักดนตรี ตอนที่ 2

ตอนที่หนึ่ง ผมได้เขียนถึงภาพรวมของอาการตื่นเวทีกันไปแล้ว ในตอนที่สองนี้จะโฟกัสไปที่เรื่องของการแก้อาการตื่นเวที ผมขอกล่าวย้ำอีกครั้งนะครับว่า “อาการตื่นเวทีนั้นเป็นเรื่องของธรรมชาติ ไม่สามารถกำจัดให้หมดไปได้ สิ่งที่ทำได้คือควบคุมมันให้อยู่ในระดับที่ไม่รบกวนการแสดงนั้นๆ”อย่างที่ผมได้บอกไปแล้วในตอนที่หนึ่งว่าการลดอาการตื่นเวทีนั้น มีอยู่มากมายหลายวิธี และแต่ละวิธีให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน มาดูกันว่าวิธีไหนได้ผลดีที่สุด


1.  ฝึกซ้อมอย่างหนัก เพื่อสร้างความมั่นใจ


การซ้อมอย่างหนักนั้นแน่นอนมันจะเพิ่มความมั่นใจและรู้สึกปลอดภัยมากขึ้นขณะเล่น แต่นักดนตรีบางคนก็ยังมีอาการตื่นเวทีอยู่ ถึงแม้ว่าจะซ้อมเยอะก็ยังตื่นเต้นอยู่ดี เพราะตัวแปลหลักนั้นอยู่ที่ความคิดของเราครับ ถ้าคุณตั้งต้นความคิดในทางลบ เช่น "เพลงนี้ยากจัง" "คนฟังจะชอบรึเปล่าน่ะ" หรือถ้าเราตั้งต้นความคิดในทางคาดหวังสูง เช่น "การเล่นครั้งนี้จะเล่นไม่ผิดสักโน้ตเลย" เราก็จะกังวลกับสิ่งนั้นทุกครั้งไป แต่ถ้าเราตั้งต้นความคิดใหม่เป็นในทางบวก "คนเราทำอะไรมันก็มีผิดพลาดบ้าง คนนะไม่ไช่หุ่นยนต์" "เพลงนี้ง่ายจัง" "คนเค้ามาฟังไม่ได้มาจับผิดหรอก" เราจะวางใจและกังวลน้อยลง และเมื่อเรากังวลน้อยลงการแสดงต่างๆ ก็จะมีประสิทธิภาพมากขึ้น เห็นแล้วใช่มั๊ยครับว่าอาการตื่นเต้นนั้นเกิดจากความคิดของเราทั้งสิ้น


แต่การฝึกซ้อมอย่างหนักนั้น เป็นเพียงแนวทางนึงในการสร้างความมั่นใจและทำให้เรากังวลเรื่องต่างๆ ของการแสดงน้อยลง โดยส่วนตัวของผมก็เป็นเหมือนกัน ถ้าคอนเสิร์ตไหนผมซ้อมไม่พอผมจะตื่นเต้น มากกว่าปกติ และควบคุมมันได้ระดับนึงเท่านั้น  แต่นักดนตรีที่ดีก็ควรฝึกซ้อมอยู่เสมอ เพื่อเป็นการฝึกฝีมือ



2.  การเล่นโยคะหรือฝึกสมาธิ

วิธีนี้ก็เป็นอีกวิธีนึงที่ทำให้อาการตื่นเต้นลดลง เพราะการฝึกสมาธินั้นทำให้เราจดจ่อกับความคิดและร่างกายของเราได้มากขึ้น ก็ไม่ต่างกับข้อแรกคือ การฝึกชนะใจตัวเองด้วยการคิดบวก 
ในขณะฝึกสมาธิเราอาจจะเริ่มด้วยการนั่งนิ่งๆ บนเก้าอี้ กำหนดลมหายใจจนนิ่งได้ระดับนึง จากนั้นให้เริ่มพูดกับตัวเองในทางบวกเกี่ยวกับการแสดง เช่น "วันนี้คนที่มาดูมีแค่คนในครอบครัวเอง" หรือ "จินตนาการว่าเราอยู่บนคอนเสิร์ตที่มีแค่ตัวเราดูตัวเราเองเล่นอยู่" เป็นต้น

การฝึกสมาธิในลักษณะนี้คล้ายก็การฝึกจิตจดจ่อ (Mental Practice) คือการฝึกคิดถึงเหตุการณ์นั้นซ้ำๆ โดยการสร้างภาพเหตุการณ์ต่างๆ ขึ้นมาในหัวของเราทั้งหมดโดยไม่มีการเคลื่อนไหวท่างรางกาย (ผมจะพูดเรื่องจิตจดจ่อนี้อย่างละเอียดในบทความชุดต่อไป)

วิธีที่หนึ่งและสองนั้น สังเกตุมั๊ยครับว่าเน้นไปที่เรื่องการควบคุมจิตใจ เพราะจิตใจนั้นควบคุมทุกอย่างแม้กระทั่งร่างกายของเรา จากประสบการณ์ของผม สองวิธีนี้ทำให้ผมประสบความสำเร็จในการแสดงดนตรีทุกครั้งไป "ยิ่งผมเล่นมากเท่าไหร่ผมก็ยิ่งรู้สึกตื่นเต้นเวทีน้อยลง"

ในตอนต่อไปผมจะเขียนถึงวิธีการลดอาการตื่นเวทีวิธีอื่น ๆ จะแปลกและน่าสนใจแค่ไหน โปรดติดตามครับ 

© Patommavat Thammachard, CC license

Comments